Halkın büyük sevgisini kazanmış bu büyük hükümdara oğlu tarafından Orhun Nehri Vadisinde Bilge Kağan Abidesi dikilmiştir. Bilge Kağan Abidesi’nin biraz uzağında bulunan Kül Tegin Abidesi ile birlikte toplam altı adet olan bu yazıtlar Orhun Anıtları olarak bilinir. Abide, Bilge Kağan’ın vezirlerinden Yollug Tigin ta-rafından yazılmıştır ve 34 günde tamamlanmıştır. Türklerin bilinen ilk alfabesi olan Göktürk Alfabesi ile yazılmıştır. 1889 yılında varlıkları tespit edilmiş, 1893 yılında metni çözülerek bilim dünyasına tanıtılmıştır. Yazıtların üçü çok önemlidir. İki taştan oluşan Tonyukuk, 720; Kül Tegin, 732; Bilge Kağan, 735 yılında dikilmiştir. Kül Tegin yazıtı, Bilge Kağan’ın ağzından yazılmıştır. Anıtların olduğu yerde yalnızca dikilitaşlar değil, yüzlerce heykel, balbal, şehir harabeleri, taş yollar, su kanalları, koç ve kaplumbağa heykelleri, sunak taşları bulunmuştur. Bilg Kağan Anıtı, Köl Tigin Anıtı’nın bir kilometre uzağındadır. Yazıtta Bilge Ka-ğan’ın ağzından devletin nasıl büyüdüğü anlatılmakta, öğütler verilmekte ve Köl Tigin’in ölümünden sonraki olaylar da bunlara ilave edilmektedir. Yaklaşık 3,75 metre yüksekliğinde olan yazıt, dört cephelidir. Yazıtın doğu yüzünde 41, kuzey ve güney yüzlerinde 15’er satır Göktürk harfli Türkçe metin bulunmaktadır. Batı yüzünde ise, Çince bir metne yer verilmiştir. Çince kitabenin altından Türkçe kitabe devam etmektedir. Ancak Çince kitabe tamamen silinmiştir. Bilge Kağan Kitabesi hem devrilmiş, hem de parçalanmıştır. O yüzden tahribat ve silinti Bilge Kağan Anıtı’nda çok fazladır. Bu abidenin etrafında yine türbe enkazı, heykeller ve balballar bulunmaktadır.

Posted in

Bir yanıt yazın

Hayati Kartal sitesinden daha fazla şey keşfedin

Okumaya devam etmek ve tüm arşive erişim kazanmak için hemen abone olun.

Okumaya Devam Edin