Göktürkleri elli senelik Çin esaretinden kurtararak, ikinci defa Göktürk Devleti’ni kuran, İlteriş Kutlum Kağan’ın büyük oğludur. Annesi İlbilge Hatun’dur. Bilge Kağan, 684 yılında doğdu. Babası öldüğü zaman küçük kardeşi Kül Tegin ile birlikte amcası Kapağan Kağan’ın himayesi altına girdi. Amcası 24 yıldır Göktürk Devleti’nin kağanlığını yapmaktaydı. Bu yüzden Bilge Kağan, 14 yaşından itibaren devlet işlerinde görev almaya başladı. Amcası Kapağan Kağan öldüğünde yerine oğlu İnal geçti, fakat Bilge Kağan İnal’ı devirerek, 32 yaşında, 716 yılında Göktürk Devleti’nin başına geçti. Devletin yönetimini ele alan Bilge’nin ilk işi iyi bir yönetim oluşturmak oldu. Bunun için, ordunun başına 31 yaşındaki kardeşi Kül Tegin’i, vezirliğe de kayınpederi Tonyukuk’u getirdi. Başa geçtikten sonra Başkumandan görevini de üstlendi. Bilge Kağan ülkesi için çok fazla çalışan ve halkını zenginleştirmeyi amaçlayan bir hükümdardı. İçeride ve dışarıda birçok başarıya imza attı. Veziri Tonyukuk, Bilge Kağan üzerinde etkili olan bir kişiydi. Bilge Kağan’ın Çinlilerle iyi ilişkiler kurmasını istiyordu. Ancak Çinlilerin amacı Türklerin birliğini bozmaktı. Bu amaçla, Beşbalık’taki Basmıllar ile anlaşarak Türklere tuzak kurdular, fakat deneyimli bir savaş adamı olan Tonyukuk bu oyunlarını bozarak onları yenilgiye uğrattı. Kurdukları tuzağın bozulduğunu gören Çinliler, Türklerle iyi geçinmek niyetinde olduklarını göster-mek için 725 yılında Bilge Kağan’a bir elçi gönderdiler. 725 yılında kayınpederi Tonyuyuk ve 731 yılında da kardeşi prens Kül Tegin vefat eden Bilge Kağan, kendi bakanı tarafından zehirlenerek öldürülmüştür. Hayatını miletinin birliği ve bütünlüğü için geçiren Bilge Kağan 38 yıl halkına büyük bir özveriyle hizmette bulunmuştur. Bilge Kağan’ın en büyük arzularından biri de milletini yerleşik hayata geçirmek olmuştur. Fakat Çinli’lerin baskıları yüzünden bu fikrinden vezir Tonyukuk’un ısrarlarıyla vazgeçmek zorunda kalmıştır. Bilge Kağan 734 yılında kazandığı K’i-Tan ve Tatabılara karşı Töngez dağında zafer onun son zaferidir. Bilge Kağan döneminde Göktürk Devleti’nin sınırları Çin’in Şan-Tung ovasından, İç Asya’da Karaşar bölgesine, kuzeyde Bayırku sahasından Ani ırmağı havalisi ve Batı Demir Kapı’ya kadar ulaşmıştır.