Mareşal Fevzi Çakmak Kurtuluş Savaşı’nın büyük komutanlarından ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucularındandır. Cumhuriyet dönemi ordumuzun Atatürk’ten sonraki tek mareşalidir. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin İsmet İnönü’den sonra 2. Genelkurmay Başkanı’dır. Mareşal Fevzi Çakmak 1876 yılında İstanbul’da, Cihangir’de doğdu. Fevzi Çak-mak asker bir ailenin çocuğuydu. Babası, Miralay Sırrı Bey’di. Çakmakoğulları’ndan Sırrı Bey’in üç oğlu da onun gibi asker olarak ülkeye hizmet etti. Fevzi Çakmak’ın diğer iki kardeşi şavaşırken şehit olmuşlardır. Askeri Rüştiye ve Kuleli Lisesi’ni bitirdikten sonra 1895’de Pangaltı Harbiyesi’nden mezun oldu. 1898’de gösterdiği başarılar nedeniyle kurmay yüzbaşı derecesi aldı. Yüzbaşı Fevzi Efendi, Mareşal Fevzi Çakmak rütbesine ulaşıncaya kadar, ordunun her makamında ve cephesinde, devletin pek çok kademesinde hizmet verdi. Makedonya’da, Kosova’da, Varda’da, Çanakkale’de Kafkasya’da, Filistin’de, İnönü’nde, Dumlupınar’da, Sakarya’da kahramanca savaştı, Erkan-ı Harbiyye Reisliği’nde (Genelkurmay Başkanlığı), Harbiye Nazırlığı’nda (Savunma Bakanlığı), Kurtuluş Savaşı döneminde Milli Müdafaa Vekili ve Erkan-ı Harbiy-ye-i Umumiye Reisi olarak ve nihayet Cumhuriyet ordusunun Genelkurmay Başkanlığı’nda en güç, en önemli, en şerefli hizmetleri yerine getirdi. Osmanlı Devleti’nde Hizmetleri Fevzi Çakmak, Balkanlarda geçen sekiz yıllık başarılı hizmeti sonucunda al-baylığa yükselmişti. Ancak 1909’da albaylığa terfisinin sözde bir “saray iltiması” olduğu ileri sürülerek, Osmanlı’da rütbeleri yeniden düzenleyen kanun gereğince rütbesinden iki yıldız geri alındı. Mert bir asker olan Fevzi Bey bu olayı olgunlukla karşıladı. Onun için önemli olan kişisel başarı değil, ordunun başarılarıydı. Zaten bu olaydan sonra tekrar yükselmeye devam etti. 1910’da tekrar yarbay ünvanı aldı. Birinci Dünya Savaşı başladığı zaman, Fevzi Çakmak emrindeki kolordu ile Kerevizdere ve Kanlıdere mevzilerinde Çanakkale’nin savunmasında görev yaptı. Bu sırada 20 Aralık 1915 tarihinde Mustafa Kemal’in rahatsızlanması üzerine, kolordu komutanlığı ile birlikte Anafartalar grup kumandan vekilliğine getirildi ve vatan topraklarını başarıyla korudu. Çanakkale cephesinden sonra, Fevzi Çakmak’ın 1916 tarihinde İkinci Kafkas Kolordusu Kumandanlığı’na tayini çıktı. Suriye’de görev yaptığı dönemde Korgeneralliğe terfi etti. Mondros Mütare-keresi’nin ardından İstanbul’a döndü. Bir süre İstanbul Büyük Erkan-ı Harbiye Reisliği’nde bulunduktan sonra, 3 Şubat 1920’den 8 Nisan 1920’ye kadar Har-biye Nazırlığı’na getirildi. Ancak İzmir’in işgali üzerine bu görevden istifa etti. Fevzi Çakmak Harbiye Nazırı olduğu dönemde, Anadolu’daki Milli Mücadele hareketine destek vermeye başlamıştı. Milli Mücadele hareketinin kuvvetlen-mesi için elinden geleni yapmıştı. İstanbul’dan Ankara’ya cephane ve insan ulaştırmak için önemli girişimlerde bulunmuştu. Hatta İngilizler kendisinden şüphelenmiş ve azledilmesini istemişlerdir. Paris Konferansı’nda Türkiye’yi par-çalayarak, manda yönetimini kabul ettirmeye çalışılmasına karşı çıkmış, vatanın bağımsızlığını herşeyin üzerinde tutmuştu. Bu mertliği ve cesareti onun halk tarafından çok sevilmesine neden oldu. Milli Mücadele’ye Katılışı ve Sonrası İstanbul’un işgal edilmesi üzerine 8 Nisan 1920’de Milli Mücadele hareketi-ne katılmak üzere Ankara’ya gitmiştir. İşgal güçleri, Ankara’ya gidene kadar Fevzi Paşa’nın izleyeceği güzergahta isyanlar çıkartarak, Paşa’nın Ankara’ya ulaşmasını engellemeye çalıştılar. Ancak bu çabaları hiçbir sonuç vermedi. An-kara’ya geldiğinde kendisi istasyonda Mustafa Kemal Paşa tarafından törenle karşılandı. Daha sonra meclise gelerek kürsüye çıktı ve vekillere İstanbul’un durumu hakkında rapor verdi. Bir süre sonra Ankara Hükümeti’nin Milli Müda-faa Vekilliği’ne getirilirken vekiller heyetine de reis oldu. İkinci İnönü zaferinin kazanılması üzerine kendisine orgeneral rütbesi verilen Fevzi Paşa, 1921 yılında Erkan-ı Harbiye Reis Vekili oldu. 30 Ağustos 1922’de kazanılan büyük zaferin en önemli askerlerinden biriydi. Başkomutanlık Meydan Savaşı’nın ardından 31 Ağustos’ta rütbesi Başkomutan Mustafa Kemal Paşa tarafından meclis adına mareşalliğe yükseltildi. Ardından Fevzi Paşa iki kez millet meclisi üyeliğinde bulundu. 30 Ekim 1924’te kumanda mevkiinde bulunmuş milletvekillerinin, kanun gereğince, politika ve-